profil

satysfakcja 61 % 92 głosów

Charakterystyka Józia, bohatera "Ferdydurke".

drukuj
Treść
Obrazy
Wideo
Opinie

Bohaterem Ferdydurke Witolda Gombrowicza jest trzydziesto– a może szesnastoletni
Józio. Właściwie, to nie wiadomo ile bohater ma lat. Pewnego dnia Józio budzi się ze snu
i czuje się jakby na granicy światów, jest zarazem dorosłym, jak i przeniesionym ze snu
nastolatkiem (przypomnij sobie metamorfozę bohatera Przemiany Franca Kafki). Ta
świadomość obecności podwójnej jest na tyle wyraźna, iż Józio po pewnym czasie zauważa
obecność w pokoju drugiej osoby. Za szafą stoi jego dawny profesor, który „upupia”
go, jako swego dawnego ucznia i wysyła do szkoły. Następnie Józio przenosi się na stancję
do „supernowoczesnej” rodziny Młodziaków, by w końcu, wraz ze szkolnym kolegą
Miętusem, uciec do Bolimowa, majątku rodziny Hurleckich.
Wszędzie, gdzie Józio się pojawia, wprowadza zamęt i chaos. Rozsadza stare wzorce
zachowań, prowadząc nieuchronnie do tak zwanej ‘kupy’, w której ulegają rozkładowi
dawno wypracowane formy. Z każdej farsy Józio salwuje się ucieczką.
Znaczenie postaci
Józio jako trzydziestoletni ‘upupiony’ pisarz to jedna z najważniejszych postaci literatury
międzywojnia. Dlaczego? Dlatego, że jest wyjątkowo uniwersalna.
Właściwie o Józiu nie da się powiedzieć nic pewnego. Józio nie jest wzorcem osobowości,
jak na przykład średniowieczny Roland, nie nosi żadnych określonych cech charakteru.
Postać Józia jest ‘formą’, która posłużyła pisarzowi do ukazania pewnych zależności
kształtującego się nowoczesnego świata. I tak, dowodzi Gombrowicz, człowiek we
współczesnym świecie nie nosi żadnych cech stałych, nie ma określonego, wypracowanego
charakteru czy osobowości. Człowiek zmienia się w zależności od sytuacji, w której
się znajduje, to sytuacje życiowe kształtują go, a właściwie nie tyle same sytuacje, co inni
ludzie. Tymi dwoma stwierdzeniami Gombrowicz wyprzedza dwie wielkie filozofie XX.
wieku – filozofię dialogu i egzystencjalizm.
CV – biografia
Akcja Ferdydurke rozgrywa się w trzech planach: szkole, nowoczesnym domu Młodziaków
i Bolimowie. Każdorazowo pobyt Józia w każdym z tych miejsc kończy się ogólną
degrengoladą i rozbiciem Formy.
Szkoła
Józio sprowadzony do szkoły (za rękę!) przez profesora Pimkę. Tam bierze udział w słynnej
lekcji polskiego, podczas której dowiaduje się, że „Słowacki wielkim poetą był” oraz
lekcji łaciny, gdzie nauczyciel wbija uczniom do głów, iż ćwiczenie końcówek łacińskich
doskonali i rozwija życiowo. W szkole Józio jest świadkiem ‘upupiania’ uczniów przez
profesora Pimkę, który wymusza na swych podopiecznych młodzieńczą niewinność oraz
pojedynku na miny między Miętusem a Syfonem. Podczas tego pojedynku, który jest
ostatnią sceną części pierwszej powieści dochodzi do wielkiej bójki pomiędzy uczniami,
podczas której pojawia się Pimko, by zabrać Józia na stancję do rodziny Młodziaków.
Młodziakowie
Józio znajduje się w nowoczesnym domu Młodziaków, który ma stać się jego domem na
czas pobytu w szkole. W tym supernowoczesnym środowisku od razu zostaje oceniony
jako ‘stary’ i przybierający ‘pozę’, a starości i pozerstwa w domu Młodziaków nie lubi się
najbardziej. Ojciec rodziny – inżynier Młodziak jest pogodnym panem w wieku średnim,
czytającym Wellsa i lubiącym Chaplina. Inżynierowa to kobieta ‘aktywna’, udzielająca
się społecznie i śledząca wszelkie nowinki współczesnego życia. Zuta – jedyne
dziecko Młodziaków to panna nowoczesna: wysportowana, nie stroniąca od romansów
i niebezpiecznych przygód. Józio zaczyna rozbrajanie formy Młodziaków od zdemaskowania
ich sztuczności. Podczas wspólnego posiłku Józio przeraźliwie siorbie z kubka
kompot z namoczonymi w nim resztkami jedzenia, na co Młdziakowie reagują ucieczka.
Jednak do decydującego starcia dochodzi w noc, gdy, na skutek podstępu Józia, rodzice
nakrywają w pokoju Zuty ukrytego w szafie Pimkę i Kopyrdę, nowoczesnego Młodzieńca.
Domniemany romans córki ze starym profesorem w żaden sposób nie mieści
się w ‘nowoczesnym’ światopoglądzie Młodziaków i dalecy są od przymrużania oka na
taki ‘skandal’. W pokoju dochodzi do bójki, podczas której Józio wraz z Miętusem postanawiają
udać się na wieś, do rodzinnego majątku, „do parobka”.
Bolimowo
Jest to stary dwór szlachecki z całym zapleczem, jakie znamy z literatury, choćby
z Przedwiośnia czy Pana Tadeusza: cierpiąca na migrenę ciotka Hurlecka, udający się
na polowania wuj Konstanty, panicz Zygmunt i panienka Zosia. W Bolimowie nie robi
się nic, państwo „ino żrą” i „się wylegują do góry brzuchem”. Dla ciotki Józio w ogóle
nie istnieje jako osoba. Rozdziela go ona na części według tego, co po kim odziedziczył.
Obu chłopców traktuje jak dzieci częstując ich ciągle cukierkami i upupiając na
ów ciotczyny sposób. W Bolimowie Miętus ‘brata się’ z parobkiem karząc mu się walić
‘po gębie’, co bardzo niepokoi wuja Konstantego, który panicznie obawia się „reformatorów”,
„bolszewików”, i „rewolucji”. Wiadomość o dziwnym paniczu, co się z parobkami
brata, rozchodzi się szybko i chłopcy muszą opuścić dwór, by nie narażać na
śmieszność rodziny. Józio uciekając ‘porywa’ Zosię, córkę Hurleckich, wyznając jej
miłość. Dziewczyna, zwiedziona konwenansem, ulega formie romantycznej miłości,
co dla Józia jest nie do zniesienia. Okazało się, że nawet w miłość nie da się uciec
przed sztucznością. Józio dochodzi do wniosku, iż przed gębą nie da się uciec jak tylko
w inną gębę, a przed człowiekiem schronić się można jedynie w drugiego człowieka.
Przed pupą zaś w ogóle nie ma ucieczki.
Najważniejsze momenty w życiu bohatera
• Porwanie do szkoły przez profesora
• lekcja polskiego
• pojedynek na miny
• stancja u Młodziaków
• miłość do Zuty
• sfałszowanie listów i sprowokowanie schadzki Ziuty z Pimką i Kopyrdą
• ucieczka na wieś
• bratanie się z parobkiem
• uprowadzenie Zosi
O utworze źródłowym
Ferdydurke powstała w 1937
roku. Ten dziwny tytuł, który właściwie
nic nie oznacza, choć równie
dobrze może znaczyć wszystko,
to być może nawiązanie do
utworu Sinclaira Lewisa Babbit
Freddy (Freddy Durkee). Powieść
zalicza się do awangardowej prozy
międzywojnia, a nawet spełnia
ona niektóre założenia tzw. nouveau
roman, gatunku, który w pełni
ukształtował się dopiero w latach
50. we Francji.
Pod względem formalnym dzieli się
na dwie części. Wątek główny, jakim
są dzieje Józia, to powieść filozoficzna
i psychologiczna poruszająca
problem walki o samego
siebie. W niego wplecionych jest
wiele fragmentów poświęconych
pisania (jest więc to także powieść
autotematyczna!). Osobną część
książki stanowią opowieści o Filidiorze
i Filibercie, które, aczkolwiek
niebezpośrednio, korespondują
z akcja utworu (porównaj na przykład
pojedynek na części ciała żony
Filidiora z pojedynkiem ‘na miny’
z pierwszej części książki)


Autor mordeczkaa11
Przydatna praca? Tak Nie
Komentarze (3) Brak komentarzy zobacz wszystkie
8.12.2008 (18:19)

@stezyk prace beznadziejna oceniam na 1

13.3.2007 (17:10)

@missia666 Praca do niczego, to co w niej przeczytałam to "stek" bzdur wypowiadanych przez osobe, ktora coś tam wie z innego opracawania. Nie polecam!

2.1.2007 (19:40)

@Oleslaw13 Całkiem niezła praca, ale nie wyczerpuje całości tematu - pus błedy językowe. Oceniam na 4-.

Teksty kultury


Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w urządzeniu końcowym. Możesz dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Więcej szczegółów w polityce prywatności.