profil

Strój szlachcica polskiego.

drukuj
satysfakcja 73 % 468 głosów

Treść
Obrazy
Wideo
Komentarze

Podstawowe elementy stroju szlacheckiego to żupan, hajdawery i buty. Jest to ubiór najpowszechniejszy w domu i w podróży, a i w wytwornym towarzystwie nie wstyd się w nim pokazać.

Żupan przypomina sutannę - to długa suknia z rękawami, od kołnierza do pasa zapinana na guzy i pętelki, od pasa w dół rozcięta luźno; rozcięta również po bokach. Szyto je z płótna i sukna, ale też z jedwabiu, atłasu, aksamitu czy złotogłowiu. Cienkie i przewiewne na lato, grubo watowane na zimę. Ozdobne i kosztowne bywały guziki, zwane guzami. Dla ozdoby naszywano często na piersi pasmanteryjne listwy.

Hajdawery to szerokie, zwykle sukienne spodnie ściągane w pasie sznurkiem. Nogawki wpuszczano w cholewy butów. Na spodnie szlachta nie zwracała większej uwagi, bo też spod żupana i wysokich butów nie były zbyt widoczne.

Buty szlacheckie, skórzane, przypominały dzisiejsze kozaki. Miały wysokie cholewy i obcas lub podkówkę. Ubożsi nosili czarne obuwie, zamożnych stać było na czerwone lub żółte. Jeźdźcy przypinali do butów ostrogi.

Od połowy XVII w powszechnym użyciu był kontusz, wierzchni strój paradny. Krój miał podobny do żupana - góra zapinana na guzy, zwężenie w talii, dołem luźno puszczone poły. Cechą charakterystyczną kontusza są rozcięte wzdłuż rękawy, spod których ukazywały się rękawy żupana.

Rękawy kontuszowe można nosić zapięte albo zwisające luźno.

Podczas chłodów ubierano delię, czyli obszerną pelerynę z wielkim futrzanym kołnierzem. Delie bywały grubo podbijane futrem, ale zdarzały się też lżejsze (z rękawami i bez).

Dla ochrony przed mrozem noszono też ferezje i szuby, ubiory podobne do delii, lecz bez tak wielkiego kołnierza. Uboga szlachta zadowalała się kożuchami.

Uzupełnieniem stroju był pas, czapka oraz szabla. Jako bielizna służyły gacie i koszula, zamiast skarpet owijano stopy onucami lub wkładano pończochy.

Pas w XVI i XVII wieku był zwykle wąski, mocny i funkcjonalny. Wykonywano pasy ze skóry, plecionego sznurka/rzemienia bądź metalowych blaszek lub ogniwek. Bywały też miękkie, ozdobne pasy z sukna czy jedwabiu, nakładane na zwykły, skórzany pasek od szabli.

Czapka była obowiązkowym elementem stroju wyjściowego. Nawet do uczty siadano z nakrytymi głowami. Najpopularniejsze były kołpaki z wysokim futrzanym otokiem oraz okrągłe węgierskie magierki. Jako ozdoby służyły ptasie pióra, przypinane kosztownymi agrafami.

Według zwyczaju bielizna nie wystawała spod ubrania, więc szyto gacie i koszule ze zwykłego płótna, prostym krojem, bez koronek i innych ozdób. Stopy owijano onucami, czyli kawałkami płótna. Rzadziej wkładano pończochy - długie skarpety z wełny lub jedwabiu. Bielizna damska to płócienne giezło, czyli długa koszula, podobna do dzisiejszej halki. Majtek damskich nie było.

Proszę o nie używanie pracy w CXXV LO w Warszawie.


Przydatna praca? Tak Nie
Komentarze (13) Brak komentarzy
15.11.2011 (15:08)

wcale mi sie nie przydała,a po za tym jak dla mnie było za długo,więc sorry :(

9.11.2011 (20:24)

~ Dzięki, na historię się bardzo przydała. :*

8.5.2011 (19:38)

Super praca dostałem 6 thx ziomek :)

Epoka
Teksty kultury


Zadania z Języka polskiego
Nsk176 rozwiązanych zadań
Język polski 500 pkt wczoraj o 22:04

10. Do podanych filozofów i szkół filozoficznych dopisz odpowiednie hasła: Epikur, uczeń Sokratesa, dobro-wiedza, dobro-doskonalenie swojej duszy,...

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 375
Rozwiązuj

nowy22220 rozwiązanych zadań
Język polski 300 pkt wczoraj o 20:01

Opisz co to sawanna

Rozwiązań 2 z 2
punktów za rozwiązanie do 225
Rozwiązuj

nowy22220 rozwiązanych zadań
Język polski 10 pkt wczoraj o 20:00

Opisz co to sawanna

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 8
Rozwiązuj

robert844440 rozwiązanych zadań
Język polski 60 pkt wczoraj o 19:40

Temat:Czy człowiek jest w literaturze i sztuce przedstawiony jako istota mająca wpływ na swoje życie ,czy jako marionetka w rekach losu?Rozważ...

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 45
Rozwiązuj

djbartek0 rozwiązanych zadań
Język polski 10 pkt wczoraj o 18:10

Z podanych tematów wybierz jeden i opracuj w formie rozprawki lub eseju: 1. Ludowe prawdy moralne i ich funkcje w literaturze. Omów problem na...

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 8
Rozwiązuj

Masz problem z zadaniem?

Tu znajdziesz pomoc!
Wyjaśnimy Ci krok po kroku jak
rozwiązać zadanie.

Zadaj pytanie

Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w urządzeniu końcowym. Możesz dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Więcej szczegółów w polityce prywatności.