profil

Antyk - omówienie epoki.

drukuj
satysfakcja 83 % 598 głosów

I. Informacje ogólne

Nazwa antyk pochodzi od łacińskiego słowa antiquus i oznacza dawny. Za początek antyku (inaczej starożytności) przyjmuje się przełom wieków IX i VIII p.n.e., za koniec - okres pomiędzy IV a VI wiekiem n.e., najczęściej rok 476, czyli datę upadku cesarstwa Zachodniorzymskiego. Dziś nazwy antyk używa się głównie do określenia cywilizacji i kultury greckiej i rzymskiej. Cała starożytność dzieli się na dwie grupy: antyk mityczny, zdominowany przez Greków oraz antyk chrześcijański, zdominowany przez Rzymian.

II. Kultura antyczna

Kultura antyczna wywarła ogromny wpływ na kulturę europejską, szczególnie w zakresie filozofii, myśli politycznej, prawa, sztuki, literatury i kanonów piękna. Starożytna Grecja jest kolebką europejskiej sztuki i cywilizacji. Na dokonaniach i wiedzy antycznych twórców opierają się wszystkie późniejsze epoki w dziejach ludzkości. Kultura starożytna była uporządkowana i harmonijna, kładziono nacisk na prostotę, rytmiczność i doskonałość.

1. Filozofia

Filozofia znaczy umiłowanie mądrości. Filozofia narodziła się w starożytnej Grecji ok. V w. p.n.e. dzięki Talesowi z Miletu. Tales i jego następcy, zwani filozofami przyrody, próbowali poznać i zrozumieć naturalne prawa rządzące przyrodą. Wśród filozofów przyrody jest Heraklit z Efezu, twórca twierdzenia „wszystko płynie”.

Jednym z najlepiej znanych starożytnych filozofów jest Sokrates, Ateńczyk żyjący w latach 469 – 399 p.n.e. Sokrates uznawany jest za twórcę humanizmu, pierwszy bowiem postawił w centrum zainteresowania człowieka i jego rozum. Sokrates dokonał przełomu w filozofii greckiej, odrzucając uznawany przez filozofów przyrody empiryzm (czyli poznawanie świata zmysłami) i w swych rozmyślaniach kierując się racjonalizmem, czyli teorią, że rozum i intelekt stanowią główne źródło ludzkiego poznania. Uczniem Sokratesa i kontynuatorem jego myśli jest inny wybity filozof, Platon.

W filozofii starożytnej możemy wyróżnić kilka szkół, z których każda opierała swój światopogląd na innym założeniu. Stoicyzm zalecał zachowanie spokoju wewnętrznego, opanowanie i harmonię ducha jako drogę do szczęścia. Sceptycyzm, zaprzeczając możliwości jakiegokolwiek poznania, głosił postawę całkowitej obojętności. Cynicy za najwyższe cnoty ludzkie uważali umiar, wstrzemięźliwość i nie przywiązywanie wagi do przedmiotów materialnych. Epikurejczycy natomiast głosili, że jedynym dobrem jest przyjemność, a szczęście można osiągnąć tylko życiem pozbawionym przykrości, za to pełnym radości i rozkoszy.

2. Literatura

Literatura starożytna stała się wzorem wszystkich późniejszych prądów literackich i na długie wieki określiła europejskie kanony piękna. W antyku narodziły się: liryka, epika i dramat. Źródło ma tutaj też m.in. poezja tyrtejska (zagrzewająca do walki).

Mitologia grecko-rzymska dała (obok Biblii) podstawy całej europejskiej literaturze. Mitologia to zbiór mitów, czyli opowieści o wierzeniach starożytnych Greków.

Podział mitów:
* mity teogoniczne - mówią o życiu i losach bogów,
* mity kosmogoniczne - opowiadają o powstaniu świata,
* mity antropogeniczne - mówią o powstaniu człowieka,
* mity genealogiczne - przedstawiają historie najsławniejszych rodów.

Funkcje mitów:
- poznawcze - dzięki mitom ludzie wyjaśniali pewne niezrozumiałe zjawiska przyrody, np. burze z piorunami, następstwo pór roku,
- światopoglądowe - mity, które były podstawą wierzeń religijnych,
- sakralne - mity, które przedstawiały wzorce rytualnych obrzędów i nakazywały czcić bogów.

Do najsławniejszych mitów greckich należą: mit o Ikarze, mit o narodzinach świata, o Demeter i Korze, o Syzyfie, o Heraklesie. Pewne mitologiczne wyrażenia i związki frazeologiczne na stałe weszły do naszego języka.

Epos to najstarszy znany gatunek literacki. Za twórcę eposu uznaje się pierwszego poetę greckiego, Homera. Jest on autorem najsłynniejszych antycznych epopei – „Iliady” i „Odysei”. „Iliada” opowiada historię wojny trojańskiej. „Odyseja”, jako kontynuacja „Iliady”, opisuje losy jednego z jej bohaterów, króla Itaki Odyseusza, po zakończeniu wojny.

Obok Homera w Starożytności tworzyło wielu wybitnych poetów i pisarzy. Do najbardziej znanych należą: Horacy – liryk i satyryk rzymski, Safona – poetka z wyspy Lesbos oraz Anakreont – twórca poezji miłosnej i biesiadnej.

W antyku narodził się i osiągnął doskonałość teatr i, co za tym idzie, dramat. Teatr wywodzi się ze starożytnej tradycji religijnej – Wielkich Dionizji, uroczystości na cześć boga wina, Dionizosa, a jego początki sięgają VI w. p.n.e. Aktorzy w starożytnym teatrze nosili maski, które zaznaczały charakter granej postaci i buty na koturnach, aby publiczność mogła ich dobrze widzieć. Postacie kobiece grali młodzi mężczyźni. W przedstawieniu brało udział najwyżej trzech aktorów oraz chór.

Teatr był podzielony na trzy gatunki:
* tragedia – opowiadała o rzeczach poważnych, dramatach, konfliktach moralnych i religijnych,
* komedia – lżejsza niż tragedia, mówiła o rzeczach mniej istotnych, miała zwykle szczęśliwe zakończenie,
* farsa – prześmiewcza, ironiczna opowieść, najczęściej o życiu politycznym w państwie.

Doprowadzenie teatru antycznego do doskonałości zawdzięczamy trzem wielkim dramatopisarzom: Ajschylosowi, Sofoklesowi i Eurypidesowi. Wprowadzili oni do teatru drugiego i trzeciego aktora i ustanowili obowiązujące jeszcze wiele wieków później zasady kompozycji dramatu, np.:
- zasadę trzech jedności: czasu (akcja trwała maksymalnie 24 godziny), miejsca (akcja rozgrywała się w jednym miejscu) i akcji (dramat obejmował tylko jeden wątek),
- maksymalnie trzech aktorów (tylko mężczyźni),
- tragiczny konflikt bohatera lub bohaterów,
- brak scen zbiorowych,
- występowanie chóru,
- zasadę decorum, czyli pisanie tragedii wysokim stylem,
- katharsis, czyli dosłownie duchowe oczyszczenie – miał to być cel teatru.

Do najbardziej znanych starożytnych greckich tragedii należą: „Antygona” i „Król Edyp” Sofoklesa, „Prometeusz w okowach” Ajschylosa oraz „Hekabe” Eurypidesa.

3. Religie antyku

Religia starożytnej Grecji była religią politeistyczną, czyli wielobóstwem. Opierała się na mitologii, skąd czerpano wiedzę o bogach i ich życiu. Religia Greków była antropomorficzna – bogów wyobrażano sobie w postaci ludzi, wiecznie młodych i pięknych.

Każdy z bogów miał pieczę nad jedną lub kilkoma określonymi dziedzinami ludzkiego życia:
* Zeus – władca bogów i ludzi,
* Atena – bogini mądrości,
* Hades – bóg podziemi - krainy zmarłych,
* Apollo – bóg piękna i sztuki, przewodnik muz,
* Posejdon – bóg mórz i oceanów,
* Afrodyta – bogini miłości,
* Ares – bóg wojny,
* Dionizos – bóg wina,
* Demeter – bogini płodności.

Bogom składano ofiary ze zwierząt lub owoców, przed wypiciem wina ulewano też trochę na ich cześć – były to tzw. libacje.

Starożytni wyznawali również wiarę w życie wieczne po śmierci. Warunkiem owego życia był pochówek zgodny z ustalonymi obrzędami. Dlatego tak ważną rolę w antycznych dziełach odgrywa fakt godnego chowania zmarłych („Iliada”, „Antygona”, mit o Syzyfie), bez niego bowiem nie można było cieszyć się życiem pozagrobowym w Hadesie.

Religię tę po podbiciu Grecji przejęli Rzymianie. Zmienili oni imiona bogów z greckich na rzymskie i czcili ich wzorem Greków.

Epoka antyku to również czas narodzin chrześcijaństwa. Chrześcijaństwo wywodzi się z judaizmu – pierwszej religii monoteistycznej, czyli czczącej jednego Boga. Zarówno chrześcijaństwo, jak i judaizm opierają się na Biblii.

4. Biblia

Biblia, inaczej Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, to zbiór siedemdziesięciu trzech ksiąg religijnych judaizmu, chrześcijaństwa i islamu. Jest to najlepiej znana księga na świecie. Tłumaczona była na około tysiąc dwieście języków i funkcjonuje już ponad trzy tysiące lat. Na biblijnych wartościach opiera się ogromna część całej późniejszej kultury i literatury europejskiej. Uniwersalizm Biblii i jej ponadczasowa wymowa od wieków inspiruje artystów, w tym malarzy i pisarzy.

Stary Testament składa się z czterdziestu sześciu ksiąg. Powstał między XII a II wiekiem p.n.e. w języku hebrajskim, aramejskim i greckim. Zawiera tzw. Pięcioksiąg Mojżeszowy, czyli Torę – świętą księgę judaizu. Stary Testament rozpoczyna się Księgą Rodzaju (Genesis), mówiącą o stworzeniu świata i człowieka oraz Księgą Wyjścia (Exodus), opowiadającą historię wygnania człowieka z Raju. Zawarta jest tu również historia Mojżesza i jego rodu.

Nowy Testament składa się z dwudziestu siedmiu ksiąg. Powstał między I a II wiekiem n.e. w języku greckim. Zawiera cztery Ewangelie: Mateusza, Marka, Łukasza i Jana, a także Dzieje Apostolskie, Listy apostolskie i Apokalipsę św. Jana. W Nowym Testamencie zawartych jest wiele gatunków literackich, m.in. przypowieść. Przypowieści biblijne są powszechnie znane, do najpopularniejszych należą: przypowieść o synu marnotrawnym, o dobrym pasterzu, o miłosiernym samarytaninie.

Biblia tłumaczona jest na niemal wszystkie języki świata. Najstarszy jej przekład to Wulgata – tłumaczenie na język łaciński dokonane przez św. Hieronima. Grecki przekład Pisma Świętego nazywa się Septuaginta.


Podobne tematy:
antyk Antyk omówienie epoki Antyk informacje ogólne Antyk opracowanie Antyk chronologia Kultura antyczna filozofia filozofia antyczna Filozofia starożytna WSZYSTKIE
Przydatna praca? Tak Nie
Komentarze (10) Brak komentarzy zobacz wszystkie
24.9.2011 (10:48)

Bardzo dobra praca. Zwięzła i na temat! Gratuluje.

9.9.2009 (22:24)

Maxik ;)

16.3.2009 (18:41)

super praca, bardzo mi sie przydala :)

oceniam na 6!

7.1.2009 (17:14)

Bardzo interesująca praca stawiam 6!!!

7.12.2008 (18:10)

Doskonała praca twa jest dla mnie istnym zbawieniem! Oby tak dalej...

Teksty kultury


rudzia10270 rozwiązanych zadań
punktów za rozwiązanie do 8 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

llukasz19840 rozwiązanych zadań
punktów za rozwiązanie do 113 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

llukasz19840 rozwiązanych zadań
Język polski 200 pkt wczoraj o 21:13

prosze o pomoc

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 150 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

Masz problem z zadaniem?

Tu znajdziesz pomoc!
Wyjaśnimy Ci krok po kroku jak
rozwiązać zadanie.

Zaloguj się lub załóż konto

Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w urządzeniu końcowym. Możesz dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Więcej szczegółów w polityce prywatności.