profil

Obrzędy przejścia

drukuj
satysfakcja 57 % 16 głosów

Treść
Obrazy
Wideo
Komentarze

„ ...Także to , co najbardziej nienaturalne , jest naturą . Kto nie dostrzega jej wszędzie , nie dostrzega jej nigdzie w sposób właściwy ...”
J.W.Goethe “Natura”


Człowiek przez całe życie obserwuje , poznaje i uczy się. Wraz z biegiem czasu staje się mądrzejszy , bardziej doświadczony , odpowiedzialny , dojrzewa do wielu decyzji. Najpierw jesteśmy dziećmi , dorastamy , wkraczamy w dorosłość i dożywamy sędziwego wieku. Każdy z nas przechodzi wiele stadiów , etapów , przekracza wiele barier , nikt się jednak nad nimi głębiej nie zastanawia. Wszystko wydaje się być takie naturalne... Wśród ludów niecywilizowanych , przejściu z jednej grupy wiekowej do drugiej towarzyszą liczne obrzędy , które zaznaczają przekroczenie granicy między dwoma kategoriami społecznymi.

„We wszystkich społeczeństwach istnieją co najmniej trzy kategorie wieku i związane z nimi pozycje społeczne. (...) Zazwyczaj jednak istnieje znacznie więcej statusów związanych wiekiem. U Komanczów występuje aż pięć pozycji związanych z różnymi kategoriami wieku : pozycja dziecka , osoby niedojrzałej , osoby niezamężnej lub nieżonatej , osoby dorosłej i zarazem zamężnej i żonatej , osoby starej.”

Kategorie wieku i związane z nimi pozycje społeczne wyznaczane są przez kulturę. W różnych kulturach występują różne ceremonie , obrzędy i rytuały towarzyszące przejściu z jednej grupy wiekowej do drugiej. Są to tak zwane inicjacje. Obrzędy inicjacyjne związane są z ważnymi , przełomowymi momentami życia człowieka i odnoszą się do zmiany stopni wiekowych , ale nie tylko... Wyróżniamy trzy typy inicjacji. Pierwszy to „inicjacja do klasy” wiekowej , o której już pisałam. Drugi obejmuje wszelkiego rodzaju obrzędy wejścia do stowarzyszeń tajemnych. Trzeci typ to inicjacja charakteryzująca powołanie mistyczne , na przykład znachora lub szamana. W gruncie rzeczy wszystkie trzy typy inicjacji są do siebie podobne , pamiętajmy jednak , że każda z nich ma jakieś indywidualne cechy. Obrzędy przejścia do klasy wiekowej są obowiązkowe dla wszystkich członków wspólnoty plemiennej. Stowarzyszenia tajemne , głównie męskie - „Mnnerbnde”, jak sama nazwa wskazuje objęte są tajemnicą. Cechą charakterystyczną inicjacji związanej z powołaniem mistycznym jest to , że najważniejszą rolę odgrywa tu osobiste i życiowe doświadczenie.

W 1909 roku francuski uczony - Arnold Van Gennep , w swojej pracy pod tytułem „Les rites de passage” jako pierwszy sformułował koncepcję obrzędów przejścia. Według Van Gennep’a „życie jednostki jest serią przejść z jednej grupy wiekowej do następnej.” Dla francuskiego uczonego świat społeczny dzieli się na sakralny (sakrė) i świecki (profanė) , życie człowieka nie stanowi continuum , jest serią symbolicznych „skoków”, a wszechświat ulega rytmom znajdującym odbicie w życiu społeczeństwa względem „przejść”. Obrzędy przejścia są to działania mające w symboliczny sposób wyrażać i podkreślać fakt zmiany statusu społecznego jednostek lub grup.

Na ogół scenariusz obrzędów dojrzałościowych przebiega według podobnego schematu. Najpierw jednostka przynależy do stanu , statusu pierwotnego , z którego ma być wyłączona. Potem następuje tak zwana „separacja”, czyli wyłączenie z dotychczasowego statusu. Faza marginalna , inaczej izolacja to czas , kiedy jednostka przynależy do stanu „anormalnego”. Następnym etapem jest „agregacja”, oznacza to włączenie do nowego stanu , z czasem jednostka zaczyna do niego przynależeć.

W fazie separacji podmiot obrzędów wyłączony jest z dotychczasowej roli społecznej. Wynikiem tego jest izolacja od codzienności , nowicjusz przechodzi wtedy w stan „zawieszenia”, znajduje się poza społecznością i poza czasem. Często uważa się , że człowiek znajdujący się w takim „zawieszeniu” ma możliwość kontaktowania się z „sacrum”, czyli z niebezpiecznym światem sakralnym. Stykanie się z nowicjuszem jest wtedy zabronione lub obłożone szeregiem zakazów i nakazów. Powrotem do „normalnego” życia i jednocześnie włączeniem do nowej grupy społecznej charakteryzuje się agregacja , która jest często odwróceniem czynności podejmowanych uprzednio w trakcie separacji . Przynależność do nowej grupy społecznej oznacza dla nowicjusza nowe życie - nowe miejsce zamieszkania , nowe obowiązki , nowy wygląd , (najczęściej ubiór) , i imię.

Inicjacja ma bardzo symboliczny , nic nie dzieje się bez powodu. „Wszystkie gesty i zabiegi dokonywane w czasie inicjacji są tylko powtórzeniem wzorcowych modeli , to znaczy gestów i zabiegów dokonywanych w czasach mitycznych przez tych , którzy ustanowili ceremonię. Przez sam ten fakt są święte , a ich periodyczne powtarzanie odnawia całe życie religijne wspólnoty. Wydaje się, że niekiedy zapomniano o znaczeniu pewnych gestów , ale nadal się je powtarza, ponieważ zostały dokonana przez Istoty mityczne w trakcie ustanawiania ceremonii.” Najbardziej widoczna jest jednak metafora śmierci i ponownych narodzin na etapie separacji i agregacji. Obrzędowa śmierć to odizolowanie od normalności i tymczasowy powrót do chaosu. Jest to obraz końca pewnego sposobu bycia , np. : dziecięcej beztroski. „Już w kulturach archaicznych śmierć inicjacyjna uzasadniana jest mitem o początku , który można streścić następująco : pewna Istota nadprzyrodzona spróbowała „odnowić” ludzi zadając im śmierć , aby potem wskrzesić ich „zmienionymi”; z jakiegoś powodu ludzie zabili tę Istotę nadprzyrodzoną , następnie jednak celebrowali wokół tego dramatu tajemne obrzędy ; dokładniej , nagła śmierć Istoty nadprzyrodzonej stała się centralnym misterium , reaktualizowanym przy okazji każdej inicjacji. (...) Śmierć inicjacyjna stanowi więc integralną część procesu mistycznego , przez który neofita staje się innym , ukształtowanym wedle wzorca objawionego przez bogów lub przodków mitycznych. Oznacza to , że inicjowany staje się prawdziwym człowiekiem wtedy , gdy przestaje być człowiekiem „naturalnym” i upodabnia się do Istoty nadludzkiej. Oto dlaczego - przede wszystkim - inicjacja jest interesująca dla zrozumienia mentalności archaicznej : pokazuje nam , że prawdziwy człowiek - człowiek duchowy - nie jest dany , nie jest rezultatem procesu naturalnego . Zostaje „zrobiony” przez starych mistrzów , wedle wzorców objawionych przez Istoty boskie i zachowanych w mitach. Ci starzy mistrzowie stanowią elity duchowe społeczeństw archaicznych. Oni wiedzą , znają świat ducha , świat prawdziwie ludzki. Funkcją jest objawienie nowym pokoleniom głębokiego znaczenia egzystencji i pomaganie im podjęciu odpowiedzialności bycia „prawdziwym człowiekiem”, a przez to uczestnictwa w kulturze.”

Inicjacja rozpoczyna się odłączeniem nowicjuszy od matek. W jednym z plemion australijskich – Yuin – każdemu z inicjowanych przyznaje się dwóch strażników , są oni swego rodzaju przewodnikami. Tradycyjnym elementem jest tu wielkie ognisko , na które nowicjusze muszą patrzeć w bezruchu. Wszystkiemu przyglądają się ich matki ukryte pod gałęziami. Dźwięk warkotki to sygnał dla strażników , którzy wpędzają chłopców do świętej zagrody , oznacza to również początek uczestnictwa w wyłącznie męskiej egzystencji. W plemieniu Murring młodzi nowicjusze „zabierani” są od matek przez biegnących mężczyzn . Plemię Wiradjuri wybiera strażników , którzy porywają inicjowanych , zabierają ich do lasu i nacierają czerwoną ochrą . Szczególnie dramatyczna otoczka inicjacji ma miejsce w Malezji , Afryce i Ameryce północnej. Obrzędy są tam bardzo skomplikowane ,cierpienie graniczy z męczarnią. U Hotentotów inicjowany znieważa i dręczy swą matkę , depcząc po jej ciele , szczególnie po brzuchu. Jest to wyraz definitywnego oddzielenia. Według relacji Bastiana , pomalowani na biało neofici , (świadczy to , że są zjawami) , uczą się nowego języka i nauczani są świętych tradycji plemiennych. Faza oddzielania chłopców od matek symbolizuje gwałtowne zerwanie ze światem dzieciństwa , z niewiedzą , nieodpowiedzialnością i aseksualnością. Kobiety przeświadczone są o śmierci swych dzieci z rąk tajemnych bóstw. Nowicjusze poznają strach i trwogę , zostają „przeniesieni” w nieznaną i wrogą rzeczywistość. Spotkanie ze śmiercią i poczucie bliskości istot boskich jest stałym elementem obrzędów przejścia .

Po odłączeniu od matek młodym chłopcom z plemienia Yuin i Murring „mężczyźni potrząsający warkotkami , z uniesioną ręką wskazują Niebo : gest ten oznacza Wielkiego Mistrza (Bimban). Istotę wyższą , której prawdziwym imieniem nie znanym inicjowanym i kobietom , jest Daramulun.” Neofici zostają wtajemniczeni w wątki mitologii , udają się potem do usytuowanego daleko od wioski obozu. Całej ceremonii towarzyszy taniec i pantomima. W pewnym momencie do chłopców zbliża się wódz znachorów , chwyta głowę każdego z nich i za pomocą dłuta i młotka wyrywa siekacza. Jednym z najistotniejszych elementów obrzędu jest połknięcie neofitów przez potwora lub Istotę boską , przy dźwiękach warkotki , będącej ucieleśnieniem bóstw. Po śmierci nowicjusze wracają do głównego obozu , gdzie są postrzegani jako obcy , uciekają ponownie , spędzają kolejny rok na odludziu. Jest to definitywne oddzielenie od matek. Specyficzną próbą inicjacyjną jest u Wiradjuri zakaz snu. Nie spać , to przezwyciężać zmęczenie fizyczne , jest to dowód wytrzymałości i siły. Ceremoniom towarzyszą też liczne zakazy żywieniowe , mające złożoną funkcję religijna. U Ngariego nowicjusze karmieni są przez strażników. W innych regionach zakaz posługiwania się przy jedzeniu palcami , zmusza neofitę do brania pożywienia ustami , tak jak czynią to zwierzęta i dusze zmarłych. Istnieją także rozmaite zakazy mówienia. Brak swobodnej komunikacji wiąże się często z zawiązywaniem oczu inicjowanego lub z rozkazem patrzenia wyłącznie na stopy. Życie w ciemności , milczenie i zakazy żywieniowe mają przygotować nowicjuszy do nowego , trudniejszego , bardziej dorosłego życia. Zabiegi te sprawiają też , że nie wykonując podstawowych czynności życiowych , neofita utożsamiany jest ze zmarłym lub z niemowlęciem. Wszystkie te próby zmuszają młodych chłopców do głębokiej medytacji i do otwarcia swojego umysłu na potrzeby dorosłego już życia , którego już niebawem będą doświadczać. W niektórych plemionach spotykamy się również z ceremonią przedstawienia neofity Istocie Wyższej. W Australii praktykuje się ognisty rzut nad głowami nowicjuszy , podrzucanie ich w powietrze lub wspinanie się neofity na młode drzewa. Wznoszący się ponad powierzchnię ziemi neofita , zbliża się do Nieba , kontakt z bóstwami wydaje się być intensywniejszy. Rytuały te mają charakter oczyszczający , służą też ofiarowaniu inicjowanego bóstwom. „Pogląd , zgodnie z którym inicjacja symbolizuje ponowne narodziny , a patronujący jej mężczyźni odgrywają zazwyczaj role osób , które ich rodzą ,jest obecnie szeroko przyjęty. (…) Jak zawsze w przypadku rytuałów inicjacyjnych , istnieje tu niezliczona ilość odmian , lecz następującą relację uznać można za reprezentatywną. W zachodniej części wyspy Seram , (jest to jedna z wysp indonezyjskich) , chłopcy w wieku dojrzewania przyjmowani są do stowarzyszenia kakiańskiego. (…) Dom kakiański to podłużna drewniana szopa , postawiona w najciemniejszej gęstwinie lasu i zbudowana tak aby nikłe światło , przedostając się do wnętrza , nie pozwalało dojrzeć , co się w nim dzieje. (…) Tu właśnie przyprowadzani są chłopcy z zawiązanymi oczami. (…) Za każdym razem , kiedy kolejny chłopiec znika we wnętrzu szopy , słychać głuchy odgłos uderzenia i rozlega się straszliwy krzyk , po czym przez dach wylatuje zakrwawiony miecz , czy oszczep. Jest to dowód , że chłopcu ucięto głowę i że zły duch zabrał go na tamten świat. (…) Na widok zakrwawionej broni matki zaczynają płakać i lamentować , że zły duch zamordował dzieci. (…) Podczas pobytu w domu kakiańskim (…) mężczyzna , który przewodzi chłopcom (…) zakazuje im pod karą śmierci (…) wyjawić kiedykolwiek , co się w nim działo. (…) Tymczasem matki i siostry chłopców opłakując ich , wracają do domów , pogrążone w żałobie. Ale nazajutrz lub dwa dni później mężczyźni , którzy dozorowali chłopców lub patronowali im , przybywają do wioski ze szczęśliwą nowiną , że zły duch , wskutek wstawienia kapłanów , przywrócił życie chłopcom. Mężczyźni przynoszący tę wiadomość są wyczerpani i okryci błotem , jak posłańcy , którzy przychodzą z piekła. (…)”

Z obrzędami dojrzałościowymi nierozerwalnie związana jest tradycja okaleczani ciała. „Zjawisko zwyczajowego zniekształcania poszczególnych części ciała ludzkiego jest niezwykle interesującym zwyczajem , który obecnie występuje jeszcze u niektórych ludów świata , szczególnie w kulturach tak zwanych prostych. W społeczeństwach plemiennych , gdzie praktykowano te zabiegi , od czasu zetknięcia się tych kultur z cywilizacją , intensywność ich występowania sukcesywnie maleje , czasami do zupełnego wygaśnięcia. Destrukcyjne oddziaływanie procesów akulturyzacyjnych jest szczególnie wyraźne w przejawach tradycyjnego życia owych społeczeństw. Pierwsi emisariusze z kręgu kultur cywilizacyjnych zaczęli rugować tego rodzaju praktyki , uważając je co najmniej za przejaw złego gustu ; często przy krańcowych zniekształceniach , uważano je za rodzaj wynaturzenia , przy czym nie rozpatrywano zazwyczaj głębiej przyczyn takiego postępowania.” Jednym z najmniej skomplikowanych i drastycznych zabiegów okaleczenia ciała jest , wspomniane wcześniej , wybijanie neofitom siekacza. Spotykamy się jednak z bardziej krwawymi , czasami nawet śmiertelnymi praktykami. Powszechnie znane jest przekłuwanie uszu , nosa , zniekształcenia twarzy , głównie warg oraz zabiegi skaryfikacyjne. „Skaryfikacja to tatuaż wykonywany w społeczeństwach pierwotnych Afryki , Melanezji , Ameryki Południowej , Australii na skórze twarzy , ramion , piersi i pośladków w taki sposób , by powstały trwałe blizny ; nacinanie skóry nożem następuje według ustalonego wzoru , który u niektórych plemion stanowi znak rozpoznawczy (np. u Murzynów sudańskich) ; do ran dosypuje się różne substancje (glinę, popiół) , by uzyskać wyrazistsze i barwne blizny , czasem skóra jest przypalana ; skaryfikacja wykonywana bywa często w czasie ceremonii inicjacyjnych ; formą skaryfikacji są też samookaleczenia zadawane na znak żałoby aborygenów australijskich z Terytorium Północnego.” Warto zwrócić uwagę na często występujące zabiegi organów płciowych. „Inicjatorom praktyk , (...) , Chodziło o zaznaczenie , że jest się u progu życia dojrzałego , na co mogą wskazywać pewne znaki. (...) Początki tych zabiegów mają źródło w charakterystycznym , stale występującym przy tego rodzaju zabiegach czynniku , mianowicie w wydzielaniu się krwi. (...) Krew zapewne ma pobudzić do nowego życia te osoby , które przeszły podczas inicjacji rytualną śmierć. Krew uważana jest za sakralną , bowiem daje inicjowanym życie i siłę , przywraca ich do nowego , pełniejszego życia (w sensie ważności dla grupy , z której się wywodzą).” Często spotykanym zjawiskiem jest obrzezanie. Jest to obcinanie , obgryzanie lub przypalanie napletka. W zachodnim plemieniu Arunta obrzezany nowicjusz , podarowuje napletek siostrze , która go suszy , naciera czerwoną ochrą i nosi na szyi. W niektórych plemionach po obrzezaniu chłopca zbiera się jego krew i daje do wypicia jego matce. W plemieniu Ait Jusi nowicjusze zanoszą swoje napletki matkom , te przymocowują je do patyczków od wrzecion , umieszczają na głowach i tańczą z nimi. W innych ludach matki inicjowanych połykają napletki chłopców. W plemieniu Tikopia zamiast obrzezania praktykuje się zabieg nacięcia napletka. Odbywa się on nad płatem kory , który zawiesza się potem na szyi matki. W Australii w pewnym odstępie po obrzezaniu dokonuje się podcięcia moszny. Ma to na celu symboliczne wyposażenie neofity w kobiecy narząd płciowy , jest to tez upodobnienie się do biseksualnych bóstw. Rytualna przemiana nowicjusza w kobietę jest dość popularna. U Masajów , Naudi i Nubów nowicjuszy przebiera się za dziewczęta , u Sotho z Afryki południowej dziewczęta noszą stroje męskie w czasie trwania obrzędów dojrzałościowych. W Australii podcięcie związane jest głównie z kultem świeżej krwi symbolizującej siłę i płodność . Nowicjusze malowani są czerwoną ochrą – substytutem krwi – lub zraszani świeżą. U Deiri młodzi chłopcy zostają „obdarowani” krwią mężczyzn , w niektórych plemionach australijskich , na przykład u Koradjeri i Itchmudi , neofici spożywają „nie swoją” krew. Wszystkie okaleczenia maja swoje uzasadnienie na płaszczyźnie religijnej , ich drastyczność świadczy ogromnej wierze i poświęceniu. Naturalny proces fizjologiczny, jakim jest dojrzewanie to wśród ludów pierwotnych coś wyjątkowego i nadnaturalnego. Moment inicjacji jest u chłopców wybierany arbitralnie , w przypadku dziewczynek czas ten wskazany jest przez naturę. O przemianach świadczą powiększające się piersi , jest to znak zbliżającej się menstruacji. Rytuały inicjacyjne u dziewcząt są zazwyczaj bardziej ubogie niż u chłopców. Wytłumaczeniem staje się to , że nikt nie zna daty pierwszej miesiączki , dlatego też nie można odpowiednio przygotować obrzędów. W większości plemion inicjacja odbywa się w momencie pojawienia się pierwszej menstruacji , ale nie wszędzie. W środkowej Afryce , u ludów Sewa , rytuały rozpoczynają się wraz z widocznym zarysowaniem się piersi. Arunta celebrują oby dwa momenty. Nie tylko wśród chłopięcych inicjacji mamy do czynienia z okaleczeniami ciała , równie często zdarzają się one wśród dziewcząt. Defloracja to sztuczne pozbawienie błony dziewiczej poprzez wycięcie lub przebicie. Zabieg ten przeprowadzany jest w momencie zauważalnego rozwoju piersi , zarówno przez kobiety jak i przez mężczyzn. Deflorację przeprowadza się za pomocą palca lub kija , w Australii , (okolice rzeki Roper i Rose) , do usunięcia hymen służy specjalny bumerang. O bardzo brutalnych okaleczeniach mówi , wspominając o Australii , Ashley Montagu , „ (...) żeńskie operacje mają różne formy rozpiętości od obszerniejszego (extensive laceration) rozszarpywania ścian pochwy (...) po nieznaczne rozdzieranie (slighest laceration) błony dziewiczej. W niektórych zakątkach świata , głównie w Afryce białej , mamy do czynienia z tak zwanym żeńskim obrzezaniem. Jest to obcięcie łechtaczki (clitoris) , warg sromowych mniejszych (labia minus pudendi) , większych (labia maius pudendi) lub też wszystkich części sromu na raz. Całkowite obrzezanie połączone z infibulacją to tak zwane obrzezanie sudańskie lub faraońskie.” W niektórych plemionach inicjacja wśród kobiet dzieli się na kilka stopni. U Yao pierwszy stopień to pierwsza menstruacja , drugi to ciąża a trzeci to poród. Narodziny dziecka to dla kobiety bardzo ważne , niesamowite , nieporównywalne do żadnego męskiego , doświadczenie. Trzeba zwrócić tu uwagę na to , że przy porodzie mamy do czynienia z jakże ważnym i wiele znaczącym misterium krwi. Jak już wcześniej wspomniałam , inicjacje dziewcząt nie są aż tak skomplikowane jak u chłopców , poza tym mają bardziej indywidualny charakter – wyznaczane są przez naturę. Podobnie jak chłopcy , dziewczynki też zostają odizolowane od „normalności”. Trwa to od trzech dni , (Australia , Indie) , do kilku lat (Kambodża). Nowicjuszki zgłębiają tajniki seksualności , płodności i religii. W dziewczęcych obrzędach dojrzałościowych również pojawia się symbolizm , „ (...) u wielu ludów nie powinny oglądać słońca , co wyjaśnia mistyczną współzależność między księżycem a kobietami.” Podczas obrzędów obowiązuje tabu żywieniowe oraz specjalny strój. Inicjacja chłopców ma za zadanie uświadomić im istnienie niewidzialnej rzeczywistości i dwoistości świata. Inicjacja dziewcząt to szereg objaśnień dotyczących tajemnego znaczenia zjawiska dojrzewania , będącego widzialnym znakiem ich seksualności.

Zabiegi okaleczenia ciał , które wymieniłam , są powszechnie stosowane na całym świecie. Poza nimi występuje też wiele innych , lokalnych tortur. Nowo Gwinejskie plemiona Kwoma i Wogeo podczas inicjacji stosują zabieg nacinania języka. Tak zwane „Pohk-honk” to u Indian Ameryki Północnej , huśtanie się na hakach. Nowicjuszom przebija się skórę , przez rany przeciąga haki , do których przywiązane były liny. W ten sposób podciągano neofita na słup. Ofiara wisiała na samej skórze , która pod wpływem ciężaru pękała. Ceremonia kończyła się, gdy zemdlony młodzieniec spadał ze słupa. Obok okaleczeń związanych ściśle z obrzędami przejścia rozpoznajemy także okaleczenia jako znaki odróżniające pewnej jednostki lub grupy od całej społeczności. Przewiercona przegroda nosowa to symbol międzyplemiennego posłańca. Widoczne okaleczenie było oznaką nietykalności i ułatwiało kontakty z osobami z innych grup. Często znakiem charakterystycznym dla danego plemiona była skaryfikacja , amputowany palec czy policzek. Podobną rolę spełniała także deformacja głowy. Czynność przeprowadzana jest na niemowlętach , kiedy kości czaszki są jeszcze elastyczne i miękkie. Jeszcze do niedawna w Chinach stosowano u arystokratek deformację stóp. Widzimy więc , że nie każde okaleczenie czy deformacja ciała ma związek z obrzędami dojrzałościowymi.

Fenomenu inicjacji należy poszukiwać w niezwykłym zaangażowaniu członków całego plemiona. Wszystkie dzieci muszą narodzić się dwa razy , po to by móc nauczyć się żyć , by wyzbyć się dziecinności i wkroczyć w prawdziwie dorosły świat. Właśnie nad brakiem podobnych obrzędów , we współczesnym świecie , ubolewa Campbell. Uważa , że dzisiejsza młodzież ma swoje własne prawa. Prawa te nie dotyczą całej ludzkiej zbiorowości, ponieważ nikt ich tam nie wprowadził , co więcej , są one pozostawione same sobie , narażone na nieodpowiedni , często przypadkowy wybór autorytetów. Brak mitów , w których należy szukać genezy obrzędów przejścia , decyduje o niezaprzeczalnym chaosie we współczesnej kulturze globalnej. Eliade , w swojej pracy „Sacrum , mit , historia” , uważa , że człowiek nie jest prawdziwy , jeśli nie wzoruje się na żadnym zmitologizowanym autorytecie. Czy to właśnie inicjacja zapewnia „prawdziwość istnienia” ? Czy człowiek żyjący na początku XXI wieku jest prawdziwym człowiekiem ?

Myślę , że inicjacje nie przyjęłyby się we współczesnej kulturze . Ludzie poświęcają się pracy , karierze , często rodzina stoi na drugim planie . Każdy robi tak , jak jest mu najwygodniej , sam wybiera to , co jest dla niego najważniejsze. Każdy z nas ma osobne życie. Inicjacja pozwoliłaby może na integrację ludzkości , na znalezienie maleńkiego ogniwa , które pokazałoby , że tak naprawdę jesteśmy tacy sami , i że nie warto niszczyć się nawzajem. Obrzędy przejścia uświadamiają młodemu człowiekowi , że będzie on wielokrotnie wystawiany na bolesne , wymagające wytrzymałości fizycznej i psychicznej , próby , oraz że będzie on wiele razy ćwiczony i sprawdzany. Wszystko to utwierdza nas w przekonaniu , że dojrzałość nierozerwalnie łączy się z odpowiedzialnością , która bywa nie tylko przywilejem , ale również przekleństwem , dorosłego i pełnoprawnego członka społeczeństwa. Niestety przyzwyczajenie do bezustannej autokreacji , do życia w modnym stylu i do bycia człowiekiem sukcesu , nie pozwoliłoby najprawdopodobniej na wprowadzenie obrzędów inicjacyjnych do współczesnej kultury. Nawet, jeśli już tak by się stało , praktyki dojrzałościowe nie weszłyby pewnie w życie , co więcej , nie miałyby jakiejkolwiek racji bytu. Szybko idące zmiany kultury dają się zauważyć na każdym kroku. Przyjrzyjmy się chociażby naszemu stosunkowi do tradycji. Niegdyś święta związane były z wieloma obrzędami , ludzie traktowali je bardziej emocjonalnie. Tak jak w cywilizacjach pierwotnych , nic nie działo się bez powodu i wszystko miało jakiś konkretny cel. Dziś święta to czas na spotkanie się z bliską i daleką rodziną , to chwila na odetchnięcie od codzienności , chwila zadumy, niestety dla niektórych to tylko parę dni wolnego i dużo lenistwa . Niewiele osób pamięta , czy też w ogóle wie, co świętuje . Sens obrzędowości już dawno przeminął. Myślę , że dzisiejsze społeczeństwo nie przyjęłoby inicjacji chociażby ze względu na własną wygodę . Ludy pierwotne nie mają radia , telewizji , nigdzie się nie spieszą , mają za to wiele różnorodnych obrzędów , które stanowią zarówno rozrywkę jak i nieodłączną część ich życia . Przede wszystkim ludy pierwotne są nierozerwalną , szanującą się wspólnotą . Współczesne życie to ciągła konkurencja , zazdrość i rywalizacja, to wyścig z niewiadomą metą . Nie pozwólmy zapomnieć o naszym człowieczeństwie , wyznaczmy własną „prawdziwości istnienia”…


Emila Kieliszewska I rok Etnologii wieczorowej


BIBLIOGRAFIA


• Benedict Ruth „Wzory kultury”, Warszawa 1966 , PWN
• Bettelheim Bruno „Rany symboliczne , rytuały inicjacji i zazdrość męska”, Warszawa 1989 , przekład Danuta Danek
• Campbell Joseph „Potęga mitu”, Kraków „Znak” 1994 , przekład Ireneusz Kania
• Freud Zygmunt „Totem i tabu”, fragmenty
• Nowicka Ewa „Świat człowieka-świat kultury”, Warszawa PWN 2000
• Paluch Adam „Zwyczajowe okaleczenia ciał u tubylców australijskich w XIX i XX wieku”, Wrocław 1979
• Staszczak Zofia „Słownik etnologiczny”, Warszawa , Poznań 1987
• www.interia.pl.>encyklopedia>skaryfikacja


Przydatna praca? Tak Nie
Wersja ściąga: obrzędy_przejścia.doc
Komentarze (1) Brak komentarzy
27.7.2006 (14:16)

praca dobrze napisana, jednak bibliografia nieco niedopracowana

Gramatyka i formy wypowiedzi


Zadania z Języka polskiego
alan199819980 rozwiązanych zadań
Język polski 10 pkt 34 minuty temu

W książce "po polsku" dla klas 1 jest fragment tekstu "dziecko piątku" i są do niego pytania. 2.wymień osoby,które biorą...

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 8
Rozwiązuj

KlauDusia31031 rozwiązane zadanie
Język polski 20 pkt 40 minut temu

POMOCY! ułuż opowiadanie ze zwrotami: - PRACA HERKULESA, -STAJNIA AUGIASZA, - PANICZNY STRACH.

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 15
Rozwiązuj

cinsa11 rozwiązanych zadań
Język polski 52 pkt 55 minut temu

Napisz oficjalny list do wiosny. List musi zawierać argumenty ,dlaczego ona jest potrzebna. Mam to na jutro ,więc jak odpowiedź nie będzie dziś to...

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 39
Rozwiązuj

Tomek6986600 rozwiązanych zadań
Język polski 200 pkt 1 godzinę 9 minut temu

Prezentacja maturalna i bibliografia do tematu Literatura science - fiction jako odbicie lęków i marzeń współczesnego człowieka.Omów problem na...

Rozwiązań 1 z 2
punktów za rozwiązanie do 150
Rozwiązuj

Tomek6986600 rozwiązanych zadań
Język polski 10 pkt 1 godzinę 24 minuty temu

Prezentacja maturalna i bibliografia do tematu  Literatura science - fiction jako odbicie lęków i marzeń współczesnego człowieka.Omów problem...

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 8
Rozwiązuj

Masz problem z zadaniem?

Tu znajdziesz pomoc!
Wyjaśnimy Ci krok po kroku jak
rozwiązać zadanie.

Zadaj pytanie Zaloguj się lub załóż konto

Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w urządzeniu końcowym. Możesz dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Więcej szczegółów w polityce prywatności.