profil

satysfakcja 74 % 323 głosów

Analiza i interpretacja Trenu IX Jana Kochanowskiego

drukuj
Treść
Obrazy
Wideo
Opinie

Tren IX

Kupić by cię, Mądrości, za drogie pieniądze!
Która, jeśli prawdziwie mienią, wszytki żądze,
Wszytki ludzkie frasunki umiesz wykorzenić,
A człowieka tylko nie w anioła odmienić,
Który nie wie, co boleść, frasunku nie czuje,
Złym przygodom nie podległ, strachom nie hołduje.
Ty wszytki rzeczy ludzkie masz za fraszkę sobie,
Jednaką myśl tak w szczęściu, jako i w żałobie
Zawżdy niesiesz. Ty śmierci namniej się nie boisz,
Bezpieczna, nieodmienna, niepożyta stoisz.
Ty bogactwa nie złotem, nie skarby wielkimi,
Ale dosytem mierzysz i przyrodzonymi
Potrzebami. Ty okiem swym nieuchronionym
Nędznika upatrujesz pod dachem złoconym,
A uboższym nie zajźrzysz szczęśliwego mienia,
Kto by jedno chciał słuchać twego upomnienia.
Nieszczęśliwy ja człowiek, którym lata swoje
Na tym strawił, żebych był ujźrzał progi twoje!
Terazem nagle z stopniów ostatnich zrzucony
I między insze, jeden z wiela, policzony.

Utwór jest podważeniem i negacją filozofii stoickiej, że szczęście w życiu można osiągnąć i jest nim zdobycie mądrości. Tren przedstawia utratę wiary w jej moc.
Negacji stoickiej mądrości poświęcona jest I część trenu (do „Nieszczęśliwy ja człowiek”) Jest to bezpośrednie wyznanie podmiotu lirycznego, wydaje się być podsumowaniem zaskakującym czytelnika. Podsumowanie podważa prawdziwość poprzednich wniosków. Tym stwierdzeniem podmiot liryczny neguje prawdziwość wszystkich stwierdzeń, którymi obdarzona została Mądrość. Dlatego utwór ma charakter ironiczny.
Tekst rozpoczyna się od apostrofy do Mądrości. Podmiot liryczny mówi, że dałby wszystko, aby ją posiąść. Taka mądrość, o której mówią stoicy, która nie pozwoli cierpieć, i nie odmieni tylko anioła, wyzwala od lęków: „Złym przygodom nie podległ”, chroni człowieka przed nieszczęściami i niebezpieczeństwami, sprawia, że człowiek nie odczuwa bólu. Mądrość, zatem wyzbywa człowieka od złych emocji, pozbawia człowieka zdolności odczuwania, pozbawia go, więc człowieczeństwa, gdyż cierpienie jest wpisane w kondycję ludzką. Podmiot liryczny aluzyjnie nawiązuje do filozofii stoickiej poprzez słowa:„jeśli prawdziwie mienią”
Mądrość w tym utworze została upersonifikowana, a nawet sakralizowana, gdyż przypisuje się jej moc boską. Jest niczym bóstwo, które może dokonać niemożliwego. Wydaje się jednak bezduszna, pozbawiona uczuć. Mówi się o niej w sposób wzniosły, gloryfikowana, co budują anaforyczne zwroty. Można to jednak traktować ironicznie poprzez zwroty: „TY”. Ta anafora jest emocjonalnie nacechowana wyrzutem. Jednocześnie takie pojmowanie mądrości jako ideału odbija stoicką myśl -Horacy mówił o jednakiej myśli. Jest to, zatem aluzja do stwierdzeń Horacego. Aluzja przewrotna, ponieważ ironiczna. To, co dla stoików było zaletą, dla podmiotu lirycznego stało się okrutną wadą, przeraża go taka mądrość, która wyzbywa człowieka z uczuć.
Kolejne pięć wersów także dotyczy filozofii stoickiej, jest jednak jej rozszerzeniem. Filozofii, dla której bogactwem nie jest złoto, skarby, ale zaspokajanie potrzeb. Filozofia stoicka w bogaczu widziała nędzarza, dlatego według stoików bogacz nie może być wolny, gdyż pieniądze czynią go ograniczonym. Mądrość natomiast nie zazdrości spokojnego bytowania biednych.
Mądrość przedstawiona jest jak marmurowy, antyczny posąg. Przez to, że mądrość stoicka jest fałszem, nie przystaje do życia. Jest martwą i bezduszną literą
Podmiot liryczny w wyznaniu : „Nieszczęśliwy ja człowiek” wyraża swoją rozpacz płynącą ze świadomości, iż przez całe swoje życie wierzył w coś, co jest martwe. Podmiot liryczny z dystansu, pełen rozpaczy patrzy na swoje życie i stwierdza iż je przegrał, gdyż zmarnował je na szukanie stoickiej mądrości. Dopiero w tym momencie ujawnia się postać mówiąca w wierszu. Proporcja tego tekstu wskazuje na wiele miejsca w życiu podmiot liryczny poświęcił mądrości, a jak mało sobie.
Ostatni dwuwers jest aluzją literacką do pism Seneki (Listów moralnych), przedstawiających humanizm antyczny, w których to utworach Seneka mówił, iż mądrość jest przybytkiem, do którego wiodą schody, niczym do świątyni. Każdy stopień to kolejny etap w osiągnięciu mądrości. To ostanie stwierdzenie pozwalałoby traktować mądrość nie jak pomnik, ale jak świątynię. Zrzucenie ze stopni oznacza skaleczenie, destrukcję, zburzenie dotychczasowych przekonań, upokorzenie. Źródłem upokorzenia dla podmiotu lirycznego jest fakt, iż jest jednym z wielu-celem humanisty było osiągnięcie stopnia indywidualności, nieprzeciętność, bycie ponad innych (pieśń XXIV Jana Kochanowskiego). Jest, zatem ironicznym odbiciem pragnienia twórców, by być kimś wyjątkowym.



Autor Myshka
Przydatna praca? Tak Nie
Komentarze (15) Brak komentarzy zobacz wszystkie
9.4.2011 (15:31)

za dłuugie to

17.3.2011 (22:00)

podmiotem lirycznym jest Jan Kochanowski i można to stwierdzić na podstawie jego życiorysu. wyznawał on różne filozofie (stoicyzm, epikureizm, filozofię chrześcijańską), był poetą doctusem, który dążył do zdobycia jak najwięcej wiedzy. jednak po śmierci córki zaczyna w to wątpić, podważa te filozofie. Kochanowski prowadzi rozrachunek z samym sobą. w tym Trenie występuje ironiczna "pochwała" mądrości. poeta dążył do niej przez całe życie i wierzył, że nawet w najtrudnieszych chwilach pozwoli zachować mu ona spokój. kiedy nadchodzi próba mądrości, ta jednak zawodzi i Kochanowski cierpi jak każdy inny człowiek.
Bez wątpienia można powiedzieć, że Jan Kochanowski jest podmiotem lirycznym w Trenie.

2.3.2011 (23:40)

podmiotem lirycznym tutaj jest "porte parole" autora, ludziki ;]

27.2.2011 (18:31)

Idealne jak dla mnie bo jestem na Humanie : )
Świetna praca

22.2.2011 (17:06)

Niezalogowany geniuszu- może odwrotnie?
W każdym utworze lirycznym jest podmiot liryczny.
Tutaj, podmiotem lirycznym jest autor, ale stosując ten zwrot, można popełnić błąd.
Bo nie ma powiedzianego, że ' Ja, Jak Kochanowski uważam że kupić by cię mądrości[...]'
Zanim się wypowiesz, uzupełnij swoją wiedzę.
Amen



Zadania z Języka polskiego
Nieaktywny
Język polski 10 pkt 12 minut temu

rz piszemy po spolgloskach: L,R,Ł,M,N

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 8 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

Nieaktywny
Język polski 10 pkt 43 minuty temu

Człowiek wobec zagadki swojego losu. Zinterpretuj fragment Króla Edypa Sofoklesa, wykorzystując kontekst całego utworu. Sofokles Król Edyp...

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 8 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

Nieaktywny
Język polski 10 pkt 45 minut temu

Podkreśl podmiot i orzeczenie. Wypisz zaimek główny i zaimki poboczne. Narysuj wykres. Zaznacz grupę podmiotu i grupę orzeczenia: a}. Mali chłopcy...

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 8 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

Nieaktywny
Język polski 10 pkt 1 godzinę 1 minut temu

Na podstawie analizy poniższego fragmentu Innego świata Gustawa Herlinga-Grudzińskiego oraz w kontekście całego utworu rozważ filozoficzny aspekt...

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 8 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

Nieaktywny
Język polski 10 pkt 2 godziny 7 minut temu

Jaki będzie ciąg dalszy historii w Ścichapękach ? Co się stało z bohaterem? Czy premier wrócił na swoje stanowisko ? Napisz opowiadanie Fragment...

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 8 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

Masz problem z zadaniem?

Tu znajdziesz pomoc!
Wyjaśnimy Ci krok po kroku jak
rozwiązać zadanie.

Zaloguj się lub załóż konto

Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w urządzeniu końcowym. Możesz dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Więcej szczegółów w polityce prywatności.