profil

Podboje Aleksandra Wielkiego.

drukuj
satysfakcja 62 % 321 głosów

Treść
Obrazy
Wideo
Opinie

Aleksander Wielki byl niewatpliwie geniuszem, lecz wiele zawdzieczal on temu, co zostawil po sobie jego ojciec, Filip II Macedonski. Filip zbudowal, bowiem dobra armie zalozona z ciezkiej kawalerii i piechoty uzbrojonej w piki, która pozwolila Macedonii stac sie pierwsza potega wsród panstw greckich.W 336 roku p.n.e Filip król Macedonii zostal zamordowany przez pewnego młodego macedonskiego arystokrate najprawdopodobniej powodowanego motywami osobistymi. Krążyły pogłoski, ze morderca działał z poduszczenia jednej z zon Filipa, Olimpias, ksiezniczki pochodzacej z Epiru, krainy leżącej na zachód od Macedonii, i matki Filipowego syna Aleksandra (356-323 p.n.e.). Aleksander szybko usunal potencjalnych rywali do tronu i, majac zaledwie dwadziescia lat, zostal uznany królem. W kilku blyskawicznych kampaniach pokonal nieprzyjaciól Macedonii na zachodzie i pólnocy. Nastepnie zmusil do powrotu do Zwiazku Korynckiego te poleis poludniowej Grecji, które zbuntowaly sie na wieść o śmierci Filipa. Podobnie jak za panowania Filipa, Sparta pozostala poza Zwiazkiem. Aby panstwa greckie zrozumiały, że za brak lojalnosci wobec Macedonii płaci sie wysoka cene, Aleksander zburzył po wystąpieniu przeciw niemu miasto Teby w 335 roku p.n.e. Stalo sie jasne, ze Aleksander dazy wprawdzie do tego, by objac przywództwo za przyzwoleniem greckich poleis (jako przewodniczacy Zwiazku Korynckiego, po grecku hegemon), ale jego dzialania oparte sa na realnej potedze, której w razie koniecznosci nie zawaha sie użyc.

1 Zmusiwszy Grecje do posluszenstwa, w 334 roku p.n.e. Aleksander poprowadzil grecko-macedonską armie do Anatolii z zamiarem zrealizowania ojcowskiego planu zaatakowania Persji. W początkowej fazie wyprawy sytuacja Aleksandra była dość trudna, przede wszystkim brakowało mu pieniędzy. Tylko błyskawiczny sukces dawał mu szanse na kontynuowanie ekspedycji. Uzyskał go w bitwie nad rzeką Granikos. Zwycięstwo to otworzyło mu drogę do Sardes, perskiej stolicy w Azji Mniejszej, i umożliwiło zajęcie miast greckich na wybrzeżach Morza Egejskiego. Uwolnieni spod perskiego zwierzchnictwa Grecy zostali zobowiązani do płacenia Aleksandrowi trybutu na cele wojenne.
W wieku dwudziestu kilku lat odniósl niewiarygodny sukces, dokonujac podboju perskiego imperium, dzieki czemu w pózniejszych czasach zyskal sobie przydomek "Wielkiego". Jego wielkość polegała także na tym, ze potrafil naklonic swoich zolnierzy, by poszli za nim tam, dokad wcale nie mieli ochoty isc - do wrogich i nieznanych krain, poza granice znanego im swiata. W bitwie Aleksander dodawal odwagi swoim oddzialom, wiodac je osobiscie do ataku i narazajac sie na takie samo niebezpieczenstwo jak prosty żołnierz. Łatwo było rozpoznac go po helmie z charakterystycznym pióropuszem, płaszczu o żywych kolorach i pancerzu wypolerowanym tak, że odbijał promienie słoneczne. Byl tak owładniety myśla o podboju odleglych krajów, że nie sluchal tych, którzy radzili mu, by nie opuszczał Macedonii, dopóki nie zawrze małżeństwa i nie spłodzi dziedzica. Swojego doradce, czlowieka juz starszego i doświadczonego, zadziwil i zaniepokoil, rozdajac prawie cala ziemie i wszystkie dobra królewskie, aby tylko wzmocnic sile armii poprzez powiekszenie grupy wlascicieli ziemskich stanowiacych trzon jego doborowych oddzialów. "Co zostawiles sobie?" - zapytal go ów doradca. "Nadzieje" - odpowiedzial Aleksander.Nadziejom tym towarzyszylo dążenie do stworzenia wizerunku własnej osoby na kształt wojownika tak sławnego jak niezrównany Achilles, bohater Homerowej Iliady. Egzemplarz Iliady Aleksander zawsze mial ze soba i w czasie spoczynku trzymal go razem ze sztyletem pod poduszka. Wielkie aspiracje i sposób postepowania Aleksandra upodabniaja go do stworzonego przez Homera wizerunku wojownika-zdobywcy.

3 Kiedy przekroczył Hellespont, cieśnine oddzielajaca Europe od Azji, wbił wlócznie w ziemie Anatolii, oglaszajac ją tym samym - niczym bohaterowie Homera - ziemia "zdobytą włócznią". Pierwsza bitwa kampanii, stoczona nad Granikiem, rzeką w zachodniej Anatolii, dowiodla wartości dowodzonej przez Aleksandra ciężkiej jazdy macedońskiej i greckiej, która sforsowala rzeke, wdarła sie na wysoki brzeg i rozgromila Persów. Nastepnie Aleksander odwiedzil starą stolice króla Midasa, miasto Gordion we Frygii. Tam dowiedzial sie o przepowiedni, że ten, kto rozwiaze wezel laczacy jarzmo z dyszlem starego rydwanu Gordiosa, założyciela miasta, zostanie panem calej Azji. Młody Macedonczyk, jak glosi opowiesc, po prostu przecial mieczem gordyjski wezel.

4 W roku 333 p.n.e. perski król Dariusz stanal naprzeciw Aleksandra w bitwie pod Issos, w poludniowo-wschodnim krancu Anatolii. Armia Aleksandra odniosla wspaniale zwyciestwo nad liczniejszymi wrogami dzieki natarciu ciężkiej jazdy na lewe skrzydło sił perskich, po którym nastapił atak oskrzydlający na pozycje Dariusza w centrum. Dariusz, aby uniknac niewoli, musial uciekac z pola walki, pozostawiajac zony i córki, które zgodnie z perska tradycja towarzyszyly mu w trakcie kampanii. Księżniczki perskie dostaly sie w ręce Aleksandra, który potraktował je po rycersku, dzieki czemu zaczął cieszyć się nieco lepszą reputacją wsród ludów podległych perskiemu królowi.

5 Kiedy w roku 332 p.n.e. Tyr, silnie ufortyfikowane miasto na wybrzezu dzisiejszego Libanu, odmówil poddania sie, Aleksander uzyl machin oblezniczych oraz udoskonalonych przez Filipa katapult i po dlugim oblezeniu zburzyl mury tej poteznej fortecy. Wdzierajac sie do Tyru, Aleksander udowodnil, ze ufortyfikowane miasta-panstwa nie sa niezdobytymi twierdzami, które nie musza obawiac sie ataku z zewnatrz. Chociaz nawet w pózniejszych czasach oblężenia rzadko konczyły sie sukcesem, a dobrze skonstruowane fortyfikacje nadal stanowiły poważną zaporę dla atakujacych, sukces Aleksandra sprawił, ze mieszkancy miast zaczeli obawiac sie skutków oblezenia i przestali wierzyc, ze potezne fortyfikacje ochronia ich przed nieprzyjacielem wyposazonym w coraz lepsze machiny oblężnicze. Strach, że oblężenie moze zakonczyć się zniszczeniem fortyfikacji, utrudniał mieszkańcom zagrożonych atakiem miast zachowanie jednomyślnosci i przygotowanie skutecznej obrony. Zajęcie portów fenickich odcięło Persów od ich floty, która znalazła się teraz w rękach Macedończyków i, zgodnie z oczekiwaniami Aleksandra, otworzyło armii macedońskiej drogę do Egiptu.

W Egipcie witano Aleksandra jako wyzwoliciela spod perskiego panowania. Hieroglificzne inskrypcje zdaja sie sugerowac, ze Macedonczyk wystepowal tu raczej jako sukcesor królów perskich niz egipski faraon. W roku 331 p.n.e. Aleksander zalozyl na egipskim wybrzeżu, w zachodnim krańcu delty Nilu, nowe miasto i nazwal je Aleksandria - bylo to pierwsze z wielu założonych przez niego miast, najodleglejsze z nich powstaly na terenie dzisiejszego Afganistanu. Podczas pobytu w Egipcie Aleksander udal sie z tajemnicza wizyta do oazy Siwa na Pustyni Zachodniej, gdzie znajdowała sie wyrocznia boga Ammona, przez Greków utożsamianego z Zeusem. Wprawdzie Aleksander nie zdradzil nikomu szczególów owej wizyty, rozeszla sie jednak wiesc, iz Macedonczyk dowiedzial sie, ze jest synem boga Ammona, i ze uwierzyl w słowa wyroczni.

6 W roku 331 p.n.e. Aleksander pobił główne sily perskiego króla w bitwie pod Gaugamela w północnej Mezopotamii, niedaleko dzisiejszej granicy iracko-irańskiej. Znów liczebnie Persowie przewyzszali wrogów, ale znów Aleksander ukazal swój niezwykly talent dowódczy. Dariusz III uciekl z pola bitwy do swej posiadlosci w Ekbatana. Armia perska przestała istnieć, a przed Aleksandrem stanęły otworem stolice monarchii Achemenidów: Babilon, Suza i Persopolis. Wkrótce Aleksander zajal Persepolis - stolice imperium, niszczac po drodze palace perskiego wladcy, czym dokonal dziela zniszczenia i tym samym nastapil kres starozytnej Persji. Wtedy nadeszly wiadomosci o buncie Greków w Europie, wiec Aleksander zwolnil swych greckich towarzyszy i wyslal ich do domów. Kontynuowal caly czas poscig za Dariuszem, az w koncu go znalazl, ale martwego. Oddal mu czesc wystawiajac iscie królewski pogrzeb.
W latach 330-328 Macedończycy zajęli Drangianę, Arachozję oraz Baktrię i Sogdianę czyli obszary leżące już za górami Hindukusz.

7 Wiosna 325 roku Aleksander i jego armia dotarli do Indusu, a pózniej do rzeki Hyfazis, jednego ze wschodnich jego doplywów. Zolnierze wycienczeni wieloletnia walka zapomnieli jak wygladal ich kraj. Elementy orientalizmu byly wszechobecne. Ich wódz zaczal ubierac sie w perskie odzienie, otaczal sie azjatycka arystokracja. Towarzysze nie chcieli isc dalej; pragneli wrócic do domów. Dla nich wojna skończyła się wraz ze śmiercią Dariusza, osiągneli bowiem to, po co Azji przyszli - podbili Persję.

Rozpoczął się wielki powrót wojsk macedońskich. Aleksander rozdzielił swoją armię. Częśc wojsk, rannych, tabory, wysłał przez Arachozję; flota, na czele której stanął Nearchos, z zamiarem odkrycia nowej drogi popłynęła w dół Indusu, ku Zatoce Perskiej i dalej wzdłuż wybrzeży Oceanu Indyjskiego. Sam Aleksander z pozostałą częśćią armii ruszył najtrudniejszą trasą przez pustynne obszary Gedrozji.
Aleksander zmarl 10 czerwca 323 roku. Choc bezposrednich przyczyn jego smierci nie znamy, mozemy byc jednego pewni, ze byl jednym z najwiekszych wodzów historii swiata, niedoscignionym talentem sztuki wojennej o nieprzepartej woli dzialania i ogromnych ambicjach. Byl jednym z niewielu, którzy przemierzyli tak daleka droge, na koniec swiata a nawet jeszcze dalej w wyobrazeniu ludzi jego epoki. Umarl nie pozostawiajac zadnych wskazówek co do nastepstwa tronu, co do dziedzictwa, jakie pozostawil na swiecie. Dlatego tez smierc tego wielkiego wodza otworzyla z jednej strony okres anarchii i walki o wladze, z drugiej zas hellenistyczny okres kultury antycznej, w którym widzimy przeplatanie sie elementów tych wszystkich ludów, których zycia swiadkiem byl Aleksander Macedonski bez przesady zwany Wielkim.



Przypisy:
* 1 "Aleksander Wielki" Peter Green, PIW Warszawa 1978; przełożył Andrzej Konarek s. 59-60
* 2 "Wyprawa Aleksandra Wielkiego" Flawiusz Arrian, wyd. Wrocław 2004; przekład Hellena Gesztoft-Gesztold; wstęp i komentarz Józef Wolski; s. 14-15
* 3 "Aleksander Wielki" Peter Green, PIW Warszawa 1978; przełożył Andrzej Konarek s.127
* 4 "Aleksander Wielki" Peter Green, PIW Warszawa 1978; przełożył Andrzej Konarek s.180-182
* 5 "Aleksander Wielki" Peter Green, PIW Warszawa 1978; przełożył Andrzej Konarek s. 232
* 6 "Wyprawa Aleksandra Wielkiego" Flawiusz Arrian, wyd. Wrocław 2004; przekład Hellena Gesztoft-Gesztold; wstęp i komentarz Józef Wolski; s. 210-213
* 7 "Aleksander Wielki" Peter Green, PIW Warszawa 1978; przełożył Andrzej Konarek s.270


Przydatna praca? Tak Nie
Komentarze (6) Brak komentarzy zobacz wszystkie
10.6.2011 (01:17)

kur, jak chciałeś artykuł walnąć to na wikipedie albo bloga sobie załóż.... ja tu potrzebuje gotowej odpowiedzi a nie referatu

13.1.2011 (20:51)

piękne i ładne niczym kupa z rana. A tak serio to zajebiście się przydało i dzikuje!:D

13.1.2008 (13:00)

DŁUGIE

5.11.2007 (18:54)

Przydała się;D dzięki;)

11.2.2007 (14:39)

czy jest tu gdzieś tekst o dziełach Arriana?

Historia powszechna


kubokepro0 rozwiązanych zadań
Historia 20 pkt wczoraj o 21:18

Napisz dialog między zwolennikem a przeciwnikiem uni w krewie    pomocy

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 15 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

Krystian161011110 rozwiązanych zadań
Historia 10 pkt wczoraj o 20:46

Podaj wszystkie informacje z tematu pt."Konstytucja 3 maja" .

Rozwiązań 1 z 2
punktów za rozwiązanie do 8 rozwiązań 1 z 2
Rozwiązuj

lejdi199230 rozwiązanych zadań
Historia 10 pkt wczoraj o 19:11

wymień 3 gospodarcze skutki wojen Rzeczypospolitej z sąsiadami w XVII

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 8 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

lejdi199230 rozwiązanych zadań
Historia 10 pkt wczoraj o 18:53

wymień ziemie uzyskane przez francje na mocy pokoju westfalskiego

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 8 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

moveON0 rozwiązanych zadań
punktów za rozwiązanie do 8 rozwiązań 0 z 2
Rozwiązuj

Masz problem z zadaniem?

Tu znajdziesz pomoc!
Wyjaśnimy Ci krok po kroku jak
rozwiązać zadanie.

Zaloguj się lub załóż konto

Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w urządzeniu końcowym. Możesz dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Więcej szczegółów w polityce prywatności.