profil

Słowotwórstwo

drukuj
satysfakcja 65 % 104 głosów

Treść
Obrazy
Wideo
Komentarze

Działy nauki o języku:
a) Fonetyka – głoski i litery
b) Słowotwórstwo – powstawanie nowych wyrazów
c) Składnia – budowa i rodzaje zdań
d) Fleksja – części mowy

Powstawanie nowych wyrazów:
a) Tworzenie nowego wyrazu od dwóch słów np. sam + chodzić = samochód
b) Tworzenie wyrazów od wyrażeń przyimkowych np. nad morzem = nadmorski
c) Zapożyczanie z obcego języka
d) Tworzenie nowego wyrazu od jego słowa które już istnieje np. kopać = koparka

Rodzina wyrazów – grupa wyrazów zawierająca te samą cząstkę (rdzeń) wyrazy należące do jednej rodziny wyrazów nazywamy wyrazem pokrewnym
Rdzeń – część wyrazu powtarzająca się (niekiedy z wymianami głosek)
Wyrazy bliskoznaczne – wyrazy podobne ale o zupełnie innej budowie np. droga, cenny, wartościowy
Nie wolno mylić wyrazów pokrewnych z inna formą wyrazu.

śpiewać - śpiewak
zmywać - zmywarka
w. podst. w. poch.

Wyraz podstawowy – wyraz, od którego tworzymy nowe słowo
Wyraz pochodni – wyraz pochodzący od wyrazu podstawowego

Wyraz może być pochodny w stosunku do jednego wyrazu, a podstawowy w stosunku do innego.
Koparka - kopać
Cząstka, którą wyraz pochodny bierze z podstawowego nazywa się podstawa słowotwórczą.
Cząstka która formuje nowy wyraz nazywamy formantem.

Formant:
- przedrostek stoi przed podstawa słowotwórczą
- przyrostek – stoi za podstawą słowotwórcza

Analiza słowotwórcza wyrazu:
I. Dostaje wyraz pochodny buduję jego niby definicję dzięki, której odnajdujemy wyraz podstawowy.
II. Kolejne działania wykonujemy na wyrazie podstawowym w zależności jaka jest, część mowy:
a) Czasownik – odrzucamy końcówkę bezokolicznik „ć” oraz samogłoskę, która przed nią stoi, tego co zostaje w wyrazie i jest to podstawa słów np. kop|arka - kopać
b) Przymiotnik – odrzucamy jego ostatnią literę i tego co zostaje szukamy w wyrazie pochodnym np. wysok|ość - wysoki
c) Rzeczownik – wyznaczamy jego Msc. Lm. Odrzucamy „ach” i tego co zostaje szukamy w wyrazie pochodnym np. szkol|ny - szkoła, szkołach l:ł

Przyrostek:
I. Przymiotnik:
a) –dzki, -dki
* W zakończeniach – dzki, jeśli w temacie wyrazu podstawowego występuję: d, dz, dź jako jego zakończenie
b) –wski, -ski
* Końcówkę – wski piszemy w tych przymiotnikach, w których temat wyrazu podstawowego kończy się na literę „w”

II. Rzeczownik:
a) –dztwo, -ctwo
• Zakończenie – dziwo piszemy w rzeczownikach pochodnych, jeśli temat ich wyrazu podstawowego kończy się na: d, dz, dź
• W innych rzeczownikach pisze się zgodnie z wymową – ctwo
b) -śba, -źba
• Zakończenia –źba lub –śba piszemy w rzeczownikach pochodnych zależnie od tego, czy w wyrazach podstawowych pojawia się „ś” lub „zi”

Przedrostek:
I. Roz-, bez-
• Przedrostki Roz- i bez- piszemy bez względu na ich wymowę przez „z”

II. z- , (s-, ś-), wz-, (ws-, wes-)
• W wymienianych przedrostkach na ogól piszemy tak, jak słyszymy
• Nigdy nie piszemy „ź” jako przedrostka np. zdziwić, zdziczeć
• Wyjątkowo piszemy „z” przed: n, s, si, sz.


Przydatna praca? Tak Nie
Wersja ściąga: słowotwórstwo.doc
Komentarze (1) Brak komentarzy
9.6.2010 (18:37)

Całkiem dobre



Zadania z Języka polskiego
jessie5350 rozwiązanych zadań
Język polski 10 pkt wczoraj o 21:43

Opisz jak najdłodniej jadną z tradycji wa-hima

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 8
Rozwiązuj

rogal4490 rozwiązanych zadań
Język polski 10 pkt wczoraj o 21:14

Pan Tadeusz oglądałem film ale nie znam niektórych odpowiedzi  np spór o zamek wiem że hrabia walczy o niego z sędzią soplicą pytanie jest...

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 8
Rozwiązuj

kosmetyczka060 rozwiązanych zadań
Język polski 10 pkt wczoraj o 21:02

Proszę o opisanie wątku planety Tralfamadori z książki "Rzeźnia numer pięć". Chodzi mi o przewodnik po planecie

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 8
Rozwiązuj

Krystian-020 rozwiązanych zadań
Język polski 200 pkt wczoraj o 20:55

1.co w finale stało sie z Heleną Stawska? 2.co w finale powieści stało sie z głównym bohaterem powieści? 3.jaki 1.co w finale stało sie z Heleną...

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 150
Rozwiązuj

adamana12210 rozwiązanych zadań
Język polski 30 pkt wczoraj o 20:45

Proszę o pomoc, musze na jutro oddać Rozprawke temat jest następujący: Czy miłość można stawiać ponad wszystko? Rozważ problem odwołując sie do...

Rozwiązań 0 z 2
punktów za rozwiązanie do 23
Rozwiązuj

Masz problem z zadaniem?

Tu znajdziesz pomoc!
Wyjaśnimy Ci krok po kroku jak
rozwiązać zadanie.

Zadaj pytanie

Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w urządzeniu końcowym. Możesz dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Więcej szczegółów w polityce prywatności.