profil

satysfakcja 45 % 20 głosów

Literatura współczesna : Literatura polska

drukuj

Poezja Kolumbów

Elegia o... (chłopcu polskim) (Krzysztof Kamil Baczyński)– portret chłopca jako kruchej istoty, która nie ma możliwości sprzeciwu wobec zdarzeń historycznych, wpływających na jego biografię i przekreślających szansę na normalną przyszłość.

Poezja starszego pokolenia wobec wojny

Bagnet na broń (Władysław Broniewski) – wiersz-manifest napisany przed wybuchem wojny, który wzywa do ofiarnej walki o wolność ojczyzny.
Campo di Fiori (Czesław Miłosz) – poeta zestawia śmierć Giordana Bruna ze śmiercią Żydów w gettcie warszawskim;przemyślenia o indywidualnej tragedii człowieka, który musi zmierzyć się z samotnością przed śmiercią.
Pieśń o żołnierzach z Westerplatte (Konstanty Ildefons Gałczyński) – przypomnienie ważnych dni z polskiej kampaniiwrześniowej jest hołdem złożonym obrońcom Westerplatte. Zestawienie cierpienia z radością i odpoczynkiem w raju.
Walc (Czesław Miłosz) – kontrast graficzny i treściowy: zestawienie czasu wojny i śmierci z zapomnieniem i radosnymspokojem. Z wiersza wynika, że jedyne, co można zrobić,to zapomnieć.

Pokolenie 56
Karuzela z Madonnami (Miron Białoszewski) – obraz migającej karuzeli, znakomicie spopularyzowany w piosence Ewy Demarczyk. Bardzo zrytmizowany tekst, w którym uzupełniają się sylaby, głoski i wyrazy. Na przemian stosowane są wersy dłuższe i krótsze.
Nike, która się waha (Zbigniew Herbert) – bogini zwycięstwa wzywa żołnierzy do walki. Ma ochotę pocałować samotnego chłopca, ale waha się, by ten gest nie zachwiał w nim woli walki.
Pan Cogito (Zbigniew Herbert) – tom z 1974 r.; imię bohatera nawiązuje do kartezjańskiego Cogito ergo sum, czyli „myślę, więc jestem”. Ponieważ pan Cogito jest człowiekiem refleksyjnym, ma prawo do określania nakazów moralnych i formułowania przesłań. I tak właśnie dzieje się w kolejnych wierszach cyklu.
Rozmowa o poezji (Stanisław Grochowiak) – poeta szydzi z popularnych poglądów na temat poezji, które tworzą fałszywe przekonania. Wiersz kończy się definicją poezji pięknej, która jest jak „taka piwonia, co chce zawzięcie być butelką perfum”.

Pokolenie 68

Egzamin (Ewa Lipska) – opisuje metaforycznie społeczeństwo polskie w czasach komunizmu. Wybór króla, który opisuje poetka, symbolizuje zupełną bezradność i bezwolność wobec reguł i odgórnych zasad.
Jeśli porcelana, to wyłącznie taka (Stanisław Barańczak)– przestroga, by nie przywiązywać się do rzeczy. Nie decydujemy o sobie i zawsze możemy wpaść w wir historii, która nie słucha indywidualnych opowieści i tłumaczeń.

Twórcy przeklęci

Ojczyzna (Rafał Wojaczek) – połączenie języka patosu z codziennością, z jednej strony wygląda jak litania, a z drugiej jak gazetowe ogłoszenia. Wieloznaczny ostatni wers: „Matka Boska jak Królowa Polski, Matka cudza jak Królowa Polski”.
Pierwszy krok w chmurach (Marek Hłasko) – tytuł pierwszego tomu i jednocześnie tytuł opowiadania o zgwałconej niewinności, co świetnie wpisało się w postulat prawdy i szczerości.
Uwaga dramat! (Andrzej Bursa) – człowiek szary, przeciętny,taki jak miliony innych na świecie, nagle „zapłonął wielką miłością”.

Proza o tematyce wojennej

Inny świat (Gustaw Herling-Grudziński) – standardowy przykład prozy lagrowej, inspirowany mottem z Dostojewskiego. Przedstawia lata 1940-1945 w więzieniu Grodna, Witebsku.
Medaliony (Zofia Nałkowska) – zbiór opowiadań, które dokumentują zbrodnie w obozach koncentracyjnych, pokazuje także zmiany w świadomości osób dotkniętych tragedią wojny. Motto zbioru: „Ludzie ludziom zgotowali ten los”.
Pamiętnik z powstania warszawskiego (Miron Białoszewski) – pamiętnik powstał 23 lata po wojnie, ale nie umniejsza to jego szczegółowości. Białoszewski odmitologizowuje czas i przestrzeń, pokazując nieheroicznych herosów w okupowanej Warszawie.
Pożegnanie z Marią (Tadeusz Borowski) – opowiadanie pokazuje codzienne życie w okupowanej Warszawie i zestawia odchodzące w przeszłość wartości, które stawiają w centrum człowieka z codzienną rzeczywistością wojenną.
Rozmowy z katem (Kazimierz Moczarski) – Moczarski siedział w więzieniu z głównym likwidatorem getta; książka pokazuje, jak w zwykłym człowieku rodził się kat i jaki był system szkolenia hitlerowców.
Zdążyć przed Panem Bogiem (Hanna Krall) – połączenie reportażu, wywiadu i dokumentu, który powstał na podstawie rozmów reportażystki z Markiem Edelmanem, jedynym żyjącym przywódcą powstania w gettcie warszawskim.

Rozrachunki z komunizmem

Który skrzywdziłeś (Czesław Miłosz) – poeta prezentuje się jako nauczyciel narodu, moralista i filozof kultury.
Mała apokalipsa (Tadeusz Konwicki) – zapiski katastroficznych przemyśleń autora, który podejrzewa, że żyje w państwie totalitarnym. Oglądamy Warszawę oczami bohatera, który przemierza ulice miasta.

Dramat

Kartoteka (Tadeusz Różewicz) – utwór to strzępy biografii bohatera uzupełniane jego wyobraźnią i uwagami pojawiających się osób. Bohater jest reprezentantem całego pokolenia, ale też wszystkich ludzi – ma zdegradowaną osobowość i zniszczoną hierarchię wartości, nawet tragizm zastąpił absurd i mechaniczne zachowania.
Tango (Sławomir Mrożek) – Artur, główny bohater, buntuje się przeciwko światu, jaki stworzyli jego rodzice. Kierując się wolnością, odrzucili wszystkie normy etyczne, zyskując w zamian świat bez zasad, którym można dowolnie kierować. Artur chce przywrócić dawny ład, jednak okazuje się, że dawne zasady są już anachroniczne.

Przydatne hasło? Tak Nie


Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w urządzeniu końcowym. Możesz dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Więcej szczegółów w polityce prywatności.