profil

satysfakcja 73 % 1154 głosów

Rodzaje rzeczowników

drukuj

W liczbie pojedynczej rzeczownik posiada trzy rodzaje, w liczbie mnogiej tylko dwa.

Rzeczownik nie odmienia się przez rodzaje:

liczba pojedyncza
rodzaj męski (ten) rodzaj żeński (ta) rodzaj nijaki (to)
giermek lalka biurko
księżyc sikorka kociątko
ołówek panienka jezioro

ten – człowiek, wróg, żołnierz
ta – ławka, szafa, osa
to – zadanie, pisklę, zło

liczba mnoga
rodzaj męskoosobowy (ci) rodzaj niemęskoosobowy (te)
harcerze kobiety
panowie sukienki
czytelnicy książki

ci – dowódcy, żeglarze, piraci
te – babcie, zakonnice, pokojówki
te – stoły, lampki, guziki

Możesz spotkać się z informacją, że w liczbie mnogiej rzeczownik posiada trzy rodzaje, podobnie jak w liczbie pojedynczej. Również jest to poprawne stwierdzenie (zamieszcza je wiele podręczników):
te kobiety – rodzaj niemęskoosobowy (lub rodzaj żeński)
te jeziora – rodzaj niemęskoosobowy (lub rodzaj nijaki)
ci miłośnicy – rodzaj męskoosobowy (lub rodzaj męski)

Istnieją takie przypadki, gdy rzeczownik:

w formie męskiej nazywa kobietę:
magister, inżynier, doktor, docent, profesor, gość, świadek, przybysz, archeolog;
W Polsce prezydentem jeszcze nigdy nie została kobieta.
Młodzież szkół średnich spotkała się z panią senator.

w formie żeńskiej nazywa mężczyznę:
poeta, twórca, artysta, mężczyzna, wojewoda, starosta, sędzia, patriota, sługa;
Nieostrożny kierowca spowodował groźny wypadek.
Ten sprzedawca jest wyjątkowo uprzejmy dla swoich klientów.

Bardzo dużo rzeczowników nie uwzględnia różnicy płci.
Przyjrzyjmy się zatem królestwu zwierząt:
kogut – kura         byk (wół) – krowa
kaczor – kaczka    baran – owca
lis – lisica              lew – lwica
słoń – słonica        pies – suka
Do wodopoju na sawannie przyszły: antylopy, żyrafy i całe mnóstwo hien. (trudno powiedzieć, czy były to samce, czy samice)

W języku myśliwych istnieją specjalne określenia pozwalające odróżnić „pana” od „pani”. Ale jeśli nie znamy określeń rozróżniających płeć, wystarczy powiedzieć samiec czy samica.
Stadu goryli przewodził młody samiec, natomiast potomstwa strzegły samice.

Rodzaj rzeczowników osobowych związany jest z rodzajem naturalnym, czyli płcią nazywanych przez nie osób:
ten mężczyzna    ta kobieta    to dziecko
ci mężczyźni        te kobiety    te dzieci

pan – pani                             nauczyciel – nauczycielka
bielszczanin – bielszczanka      Mirosław – Mirosława
lokator – lokatorka                 turysta – turystka
aktor – aktorka                      Nowak – Nowakowa

Przy rzeczownikach nieżywotnych ich rodzaj zależy wyłącznie od formy wyrazu i nazywamy go rodzajem gramatycznym:
ten stół, ta książka, to słońce, te stoły, te książki, te słońca.
W tym przypadku istnieje tylko jedna możliwość:
lampion – rodzaj męski                            piesek – rodzaj męski
ulica – rodzaj żeński                                moneta – rodzaj żeński
pismo – rodzaj nijaki                               masło – rodzaj nijaki
pudełka – rodzaj niemęskoosobowy          krawaty – rodzaj niemęskoosobowy

Przydatne hasło? Tak Nie


Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w urządzeniu końcowym. Możesz dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w Serwis stosuje pliki cookies w celu świadczenia usług. Więcej szczegółów w polityce prywatności.